Get Adobe Flash player
Aktualnie online: 4
W sumie: 283598

Płyta CD pt.: „Marsze i zawołania pułków piechoty i artylerii II Rzeczypospolitej”

Rok wydania płyty: 2000

Wykonawcy:
Orkiestra Koncertowa Wojska Polskiego im. Stanisława Moniuszki

Dyrygent:
Grzegorz Mielimąka

Kiedy po wieloletniej niewoli powstawały polskie oddziały wojskowe, a po odzyskaniu niepodległości w roku 1918 Wojsko Polskie II Rzeczypospolitej organizowało nowe pułki, to każdy z nich uznawał za konieczne posiadanie własnej orkiestry. Poziom tych orkiestr był bardzo różny, a zależało to od tego czy udało się zwerbować dobrych czy słabych muzyków, czy kapelmistrz miał doświadczenie w kierowaniu zespołem muzyków, czy był wcześniej tylko orkiestrantem w którejś z armii zaborczych.

Armia polska liczyła w dwudziestoleciu międzywojennym 90 pułków piechoty, 40 pułków kawalerii, ponad 50 pułków i dywizjonów artylerii oraz cały szereg oddziałów innych broni i służb. Zwłaszcza pułki broni zasadniczej (piechoty, jazdy i artylerii) starały się o posiadanie własnych orkiestr i je tworzyły. W roku 1922 rozkazem Ministerstwa Spraw Wojskowych pozostawiono orkiestry etatowe tylko w pułkach piechoty i zapewniono im wykształconych muzycznie kapelmistrzów w stopniach oficerskich, stwarzając dla nich osobną grupę oficerów kapelmistrzów w korpusie oficerów administracji. Wszystkim oddziałom kawalerii i artylerii pozwolono zatrzymać swoje orkiestry, ale jako nieetatowe i w tej formie dotrwały one do wybuchu wojny w 1939 roku.

Najważniejszym utworem w repertuarze każdej orkiestry pułkowej po hymnie państwowym i marszu generalskim, które musiały być wykonywane w określonych okolicznościach, był marsz pułkowy. Utwór ten musiał być zatwierdzony przez Ministerstwo Spraw Wojskowych, po zaopiniowaniu przez swój Referat Muzyczny, jako ”reprezentacyjny marsz pułkowy”. Rozkaz z roku 1928 tak określił marsz pułkowy: ”Powinien być pisany w tempie na 4/4 i powinien nosić o ile to możliwe charakter uroczysty. Może on być też oparty na motywach muzycznych mających łączność tradycyjną z historią pułku. Marsza pułkowego nie gra się dzięki jego charakterowi do defilady, lecz należy go grać w chwilach uroczystych na przywitanie względnie przy przeglądzie oddziałów przez dowódcę pułku lub też jego przełożonego wyższego, któremu nie należy się hymn narodowy lub marsz dla generałów”. Jako hymnu pułku, marsza takiego wysłuchiwało się w postawie na baczność.

Nuty tylko nielicznych marszów pułkowych zostały przed wojną utrwalone w druku. Przeważająca ich większość pozostawała w odręcznych zapisach w książeczkach marszowych poszczególnych orkiestrantów, w partyturze kapelmistrza oraz w zasobach biblioteki Referatu Muzycznego Ministerstwa Spraw Wojskowych. Ta biblioteka uległa spaleniu podczas II wojny światowej, a nuty marszów pułkowych podzieliły wojenne losy orkiestr. Po zakończeniu działań wojennych nie zadbano o utrwalenie melodii marszów pułkowych piechoty i artylerii. Jedynie marsze pułkowe kawalerii zostały zebrane, opracowane i po latach wydane na płytach kompaktowych, nagrane przez Orkiestrę Koncertową Wojska Polskiego im. Stanisława Moniuszki. Dzięki usilnym staraniom Dyrektora Orkiestry Koncertowej Wojska Polskiego pułkownika Włodzimierza Liśkiewicza z ponad 130 hymnów pułkowych z wielkim trudem udało się odtworzyć 25 marszów pułków piechoty i 5 artylerii. Wraz z upływem lat szansę na odnalezienie pozostałych są coraz mniejsze, a byłaby to niepowetowana strata dla dziejów polskiej muzyki wojskowej. Marsze te zostały nagrane wraz z zawołaniami pułkowymi. Zawołania służyły do wywoływania właściwego pułku przez wyższych dowódców podczas służby w polu, w czasach gdy radiostacje należały do rzadkości. Po zawołaniu pułku przez sygnalistę następowało przekazanie odpowiedniego rozkazu w formie sygnału.

Lesław Kukawski

 

Wykaz utworów znajdujących się na płycie:
1. Marsz 1 Pułku Strzelców Podhalańskich 16. Marsz 55 Poznańskiego Pułku Piechoty
2. Marsz 2 Pułku Strzelców Podhalańskich 17. Marsz 56 Pułku Piechoty Wielkopolski
3. Marsz 2 Pułku Piechoty Legionów 18. Marsz 57 Pułku Piechoty im. Karola II Króla Rumunii
4. Marsz 4 Pułku Piechoty Legionów 19. Marsz 58 Pułku Piechoty Wielkopolski
5. Marsz 7 Pułku Piechoty Legionów 20. Marsz 59 Pułku Piechoty
6. Marsz 10 Pułku Piechoty 21. Marsz 61 Pułku Piechoty Wielkopolski
7. Marsz 13 Pułku Piechoty 22. Marsz 66 Kaszubskiego Pułku Piechoty
8. Marsz 18 Pułku Piechoty 23. Marsz 68 Pułku Piechoty
9. Marsz 21 Pułku Piechoty 24. Marsz 72 Pułku Piechoty
10. Marsz 25 Pułku Piechoty 25. Marsz 74 Górnośląskiego Pułku Piechoty
11. Marsz 26 Pułku Piechoty 26. Marsz 10 Kaniowskiego Pułku Artylerii Lekkiej
12. Marsz 27 Pułku Piechoty 27. Marsz 14 Wielkopolskiego Pułku Artylerii Lekkiej
13. Marsz 28 Pułku Strzelców Kaniowskich 28. Marsz 18 Pułku Artylerii Lekkiej
14. Marsz 31 Pułku Strzelców Kaniowskich 29. Marsz 4 Pułku Artylerii Ciężkiej
15. Marsz 36 Pułku Piechoty Legii Akademickiej 30. Marsz 1 Pułku Artylerii Najcięższej

 


Reprezentacyjny Zespół Artystyczny Wojska Polskiego


The Representative Artistic Ensemble of the Polish Armed Forces